Απόφαση Γενικής Συνέλευσης Π.Κ.Σ. (Λάρισα, 29/3/26)
Ενάμισι χρόνο μετά το πρώτο επιβεβαιωμένο κρούσμα της ευλογιάς του προβάτου στη χώρα μας, η αιγοπροβατοτροφία της χώρας βιώνει μια πρωτοφανή καταστροφή τόσο σε οικονομικό επίπεδο όσο και σε ζωικό κεφάλαιο. Μέχρι σήμερα, περίπου 500.000 αιγοπρόβατα έχουν θανατωθεί σε περίπου 2.500 εκτροφές, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 10% του συνολικού ζωικού κεφαλαίου και των εκτροφών της χώρας με ό,τι συνέπειες αυτό μπορεί να συνεπάγεται για το μέλλον και τη βιωσιμότητα του κλάδου. Ενώ ολόκληρη η ελληνική κοινωνία παρακολουθεί εμβρόντητη και με ιδιαίτερη ανησυχία την ολική καταστροφή ενός κτηνοτροφικού κλάδου που αποτελούσε για δεκαετίες βασικό πυλώνα της ελληνικής αγροτικής οικονομίας, η κυβέρνηση δεν αδιαφορεί απλώς αλλά ενισχύει με τη στάση της αυτή την καταστροφή. Χιλιάδες κτηνοτρόφοι βλέπουν τα κοπάδια τους να χάνονται και χιλιάδες οικογένειες βλέπουν το βιός τους και την επιβίωσή τους να χάνεται, ενώ η κυβέρνηση συνεχίζει να ισχυρίζεται χωρίς καμιά ντροπή ό,τι τήρησε πλήρως τις ευρωπαϊκές οδηγίες για τη διαχείριση της επιδημίας. Το ελληνικό κράτος μετά από τόσα χρόνια πλήρους υποστελέχωσης και απαξίωσης των δημόσιων κτηνιατρικών υπηρεσιών και της στρατηγικής βιοασφάλειας που θα έπρεπε να τηρείται τόσο στα σύνορα όσο και στο εσωτερικό της χώρας, βρίσκεται σε χειρότερη θέση διαχείρισης μια επιζωοτίας σε σχέση με τη δεκαετία του 1980 και του 1990 που είχαν επίσης σημειωθεί κρούσματα ευλογιάς στη χώρα. Η σημερινή καταστροφή της ελληνικής κτηνοτροφίας αποτελεί ένα προδιαγεγραμμένο γεγονός για το οποίο φέρουν τεράστια ευθύνη τόσο η τωρινή κυβέρνηση όσο και οι προηγούμενες.
Στόχος είναι η μείωση του «κόστους» για το κράτος και η μετακύλιση της ευθύνης στους κτηνοτρόφους με την λεγόμενη ατομική ευθύνη. Δεύτερον, η εξωστρέφεια και η κερδοφορία γαλακτοβιομηχανιών αποτελεί προτεραιότητα για την κυβέρνηση. Η αδιαφορία από πλευράς κράτους για την ασφαλή αποκατάσταση του ζωικού κεφαλαίου που χάθηκε στις πλημμύρες της Θεσσαλίας του 2023 με ζώα ελεγμένα από το κράτος, οι αθρόες εισαγωγές ζωοτροφών και ζωικού κεφαλαίου από χώρες της ΕΕ χωρίς κανέναν έλεγχο βάσει των ισχύοντων κανονισμών, η συνεχής αποδιάρθρωση και ο αποδεκατισμός των κτηνιατρικών υπηρεσιών, η ιδιωτικοποίηση των προγραμμάτων εξυγίανσης του κτηνοτροφικού κεφαλαίου με αποκορύφωμα την πρόσφατη πράξη νομοθετικού περιεχομένου με την οποία προβλέπεται η ανάθεση της διαχείρισης της ευλογιάς σε ιδιώτες κτηνιάτρους αποτελούν μερικά κομβικά σημεία για την έλλειψη στρατηγικής και εθνικού σχεδιασμού για τη διασφάλιση της υγείας του ζωικού κεφαλαίου και τον περιορισμό της εξάπλωσης επιδημιών. Αλλά και οι κινήσεις και τα «μέτρα» της ελληνικής κυβέρνησης με σκοπό τη διαχείριση της επιδημίας της ευλογιάς είναι ενδεικτικές της ίδιας κατεύθυνσης. Στην κλασική νεοφιλελεύθερη λογική της «ατομικής ευθύνης» όλα τα απαραίτητα μέτρα βιοασφάλειας που εξαγγέλθηκαν αφορούσαν τους ίδιους τους κτηνοτρόφους και όχι τον κρατικό μηχανισμό, οι θανατώσεις και η ασφαλής διαχείριση των νεκρών ζώων καθυστερούσε από ημέρες έως και εβδομάδες, οι κρατικές απολυμάνσεις ξεκίνησαν μετά από ένα ολόκληρο χρόνο από το ξέσπασμα της επιδημίας, καμία ενίσχυση του προσωπικού των κτηνιατρικών υπηρεσιών δεν έγινε (αντιθέτως έγινε μείωση!), και η χώρα συνεχίζει να εισάγει πρώτες ύλες ζωοτροφών από χώρες όπως η Βουλγαρία και η Ρουμανία που έχουν κρούσματα ευλογιάς, ενώ οι αποζημιώσεις των κτηνοτρόφων που επλήγησαν καθυστερούν και είναι πενιχρές μπροστά στη ζημιά που έχουν υποστεί.
Παράλληλα, η κυβέρνηση ενώ ισχυρίζεται ότι ακούει τους ειδικούς και τους επιστήμονες φαίνεται ότι ακούει τα μισά από όσα λένε, καθώς εμμονικά αρνείται να μπει σε διαδικασία ενεργητικής επιδημιολογικής επιτήρησης του νοσήματος που θα επιτρέψει τον ασφαλή ορισμό εμβολιαστικών ζωνών καθώς και την πιθανή ανάπτυξη εμβολίου κατάλληλου και αποτελεσματικού για τα ιικά κυκλοφορούντα στελέχη στη χώρα μας. Το μοναδικό κριτήριο είναι να μη διακινδυνεύσουν ούτε στο ελάχιστο τα εξαγωγικά πιστοποιητικά των 4-5 μεγάλων ομίλων που εμπορεύονται τη φέτα θησαυρίζοντας από τις εξαγωγές. Οι κινήσεις της κυβέρνησης περιορίζονται στην επιστράτευση των στρατιωτικών κτηνιάτρων και την ενεργοποίηση ιδιωτών εξουσιοδοτημένων κτηνιάτρων για να αναλάβουν όπως όπως και με αμοιβές της τάξεως των 30€ την επιτήρηση του νοσήματος, τη λήψη δειγμάτων, τη συλλογή στοιχείων, την επίβλεψη της θανάτωσης και τις απολυμάνσεις στις μολυσμένες εκτροφές! Είναι προφανές ότι η κυβέρνηση δεν επιθυμεί για κανένα λόγο να προβεί σε ουσιαστικές κινήσεις καταπολέμησης του νοσήματος αλλά για τα μάτια του κόσμου ανακοινώνει αποφάσεις και μέτρα που δεν πρόκειται να εφαρμοστούν και να δουλέψουν στην πράξη.
Την ίδια στιγμή κάνει και την εμφάνιση του ο ιός του αφθώδους πυρετού στο νησί της Λέσβου, φέρνοντας ακόμη ένα εξωτικό νόσημα στο εσωτερικό της χώρας καθώς δεν λήφθηκαν έγκαιρα μέτρα πρόληψης ενώ είχαν υπάρξει οι σχετικές προειδοποιήσεις από τους κτηνοτρόφους του νησιού. Για ακόμη μια φορά τα μέτρα ελέγχου κατά της διασποράς του ιού πλήττουν ανεπανόρθωτα τους κτηνοτρόφους του νησιού καθώς εκτός από την άμεση θανάτωση όλων των ζώων στις μολυσμένες εκτροφές, την καραντίνα και την απαγόρευση μετακίνησης των ζώων εφαρμόστηκε καθολική απαγόρευση της διακίνησης του γάλακτος και του κρέατος. Οι οικονομικές απώλειες για τους κτηνοτρόφους του νησιού είναι τεράστιες χωρίς καμία πρόβλεψη από το κράτος για αποζημιώσεις των αδιάθετων ποσοτήτων γάλακτος και κρέατος.
Παράλληλα, μια συμφωνία ταφόπλακα για την ελληνική και συνολικά την ευρωπαϊκή κτηνοτροφία και αγροτική παραγωγή έρχεται προς επικύρωση αυτό το διάστημα στο ευρωπαϊκό κοινοβούλιο. Η εμπορική συμφωνία Mercosur που έχει συναφθεί μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Νότιας Αμερικής το 2024 προβλέπει την μείωση δασμών και την ελεύθερη διακίνηση αγαθών με απώτερο σκοπό την εξαγωγή βιομηχανικών και τεχνολογικών προϊόντων από την ΕΕ και την εισαγωγή αγροτικών προϊόντων από τη Νότια Αμερική. Αυτή η συμφωνία δεν έχει σε τίποτα να ωφελήσει την χώρα μας καθώς δεν αποτελεί βιομηχανική χώρα με εξαγώγιμο ενδιαφέρον σε αντίθεση με τις χώρες της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης και επίσης, η αγροτική παραγωγή της χώρας μας δεν μπορεί σε καμιά περίπτωση να ανταγωνιστεί στην αγορά την τιμή των αγροτικών προϊόντων που παράγονται στη Νότια Αμερική, που αποτελεί την κύρια περιοχή παραγωγής πρωτεϊνούχων ζωοτροφών. Παράλληλα, η συμφωνία αυτή θα πλημμυρίσει την ευρωπαϊκή αγορά με αγροτικά προϊόντα και τρόφιμα αμφιβόλου ή υποδεέστερης ποιότητας καθώς στη Νότια Αμερική δεν υπάρχουν τα αυστηρά περιβαλλοντικά πρότυπα και οι απαιτήσεις για όρια καταλοίπων που υπάρχουν στην ΕΕ. Η συμφωνία αυτή αποτελεί μια καθαρά διακρατική συμφωνία με σκοπό να επωφεληθούν συγκεκριμένες βιομηχανικά αναπτυγμένες χώρες της ΕΕ και όχι το σύνολο των χωρών, ενώ τίθεται σε χειρότερη θέση η ήδη υποβαθμισμένη επάρκεια της χώρας μας σε αγροτικά προϊόντα.
ΔΙΕΚΔΙΚΟΥΜΕ:
1.Να δοθεί έκτακτη έγκριση για να πραγματοποιηθεί εμβολιασμός για την ευλογιά, δωρεάν από τις κρατικές υπηρεσίες και με επιστημονικά κριτήρια. Να καταργηθούν οι περιορισμοί και τα εμπόδια που θέτει η ΚΑΠ.
2.Να εφαρμοστεί ενεργητική επιδημιολογική επιτήρηση της ευλογιάς σε όλη τη χώρα και στις περιφερειακές ενότητες που δεν έχουν πληγεί με σκοπό την πρόληψη της διασποράς του νοσήματος.
3. Κυβέρνηση και ΕΕ να εξασφαλίσουν πλήρη αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος των κτηνοτρόφων (συμπεριλαμβανομένης και της όποιας απώλειας προκύψει λόγω εμβολιασμού) και ανασύσταση του χαμένου κτηνοτροφικού κεφαλαίου με ελεγμένα ζώα με κρατική μέριμνα και χρηματοδότηση.
4. Ενίσχυση των υπηρεσιών και υποδομών του ΥπΑΑΤ και των φορέων του για την επιστημονική και τεχνική στήριξη των κτηνοτρόφων. Εξασφάλιση όλου του απαραίτητου επιστημονικού και βοηθητικού προσωπικού με μόνιμες προσλήψεις. Να στελεχωθούν πλήρως οι κρατικές κτηνιατρικές - γεωτεχνικές υπηρεσίες και εργαστήρια.
5. Τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας με ευθύνη του κράτους. Να γίνονται όλοι οι απαραίτητοι έλεγχοι στις εισαγωγές στα σύνορα, με αξιοποίηση της σύγχρονης τεχνολογίας για παρακολούθηση της διαδρομής στην εμπορική αλυσίδα ζώων, ζωοτροφών και κτηνοτροφικών προϊόντων.
6. Προώθηση ειδικών μέτρων στήριξης για τις εκτροφές τοπικών φυλών προβάτων και αιγών. Λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων προστασίας τους από τις ζωονόσους, ειδικά όσων βρίσκονται σε κρίσιμη κατάσταση. Οργάνωση της γενετικής βελτίωσης, ενίσχυση των απαραίτητων υποδομών, στελέχωση, κρατική χρηματοδότηση. Οργάνωση και λειτουργία Τράπεζας Ζωικού Γενετικού Υλικού. Αντιμετώπιση ζητημάτων που αφορούν στους μηχανισμούς καταγραφής δεδομένων και ενοποίησης των σχετικών βάσεων.
7. Να μην εφαρμοστεί η πρόσφατη πράξη νομοθετικού περιεχομένου με την οποία προβλέπεται η ανάθεση της διαχείρισης της ευλογιάς σε ιδιώτες κτηνιάτρους. Όλη η διαχείριση της επιζωοτίας της ευλογιάς να πραγματοποιηθεί από τις δημόσιες κτηνιατρικές υπηρεσίες και τον κρατικό μηχανισμό.
8. Να μην επικυρωθεί και να μην εφαρμοστεί η συμφωνία της Mercosur.
Ως κτηνίατροι έχουμε ευθύνη με τον αγώνα μας να μην επιτρέψουμε να γίνει η χώρα ένα απέραντο νεκροταφείο ζώων. Γι’ αυτό, ο αγώνας μας σήμερα πρέπει να στοχεύει και πέρα από τα αυτονόητα μέτρα. Να ανατρέψουμε τη λογική που θυσιάζει τη ζωή και τον μόχθο των πολλών στον βωμό του "κέρδους” των λίγων. Παλεύουμε για μια άλλη οργάνωση της παραγωγής, όπου η επιστημονική γνώση θα υπηρετεί τις κοινωνικές ανάγκες και την ευημερία του λαού.
Για τον αφθώδη πυρετό στην Λέσβο:
• Πλήρη Κρατική Χρηματοδότηση: Όλα τα μέτρα βιοασφάλειας και οι υποδομές καραντίνας να καλυφθούν εξολοκλήρου από τον κρατικό προϋπολογισμό.
• Στελέχωση Τώρα: Η παραδοχή του Υφυπουργού ότι υπάρχουν μόνο 9 κτηνίατροι για όλη τη Λέσβο είναι ομολογία εγκλήματος. Απαιτούμε άμεσες μόνιμες προσλήψεις και όχι εμβαλωματικές λύσεις «δανεικού» προσωπικού.
. Ενημέρωση αντί για Καταστολή: Η αστυνομία να βγει στα χωριά για να ενημερώνει τους πολίτες και τους τουρίστες και όχι για να εκφοβίζει τους κτηνοτρόφους. Τοποθέτηση σήμανσης σε όλο το οδικό δίκτυο (ακόμα και σε χωματόδρομους) για τις ζώνες επιτήρησης.
• Υποχρεωτικές Απολυμάνσεις: Δημιουργία σταθμών απολύμανσης στα λιμάνια και σε στρατηγικά σημεία, με ευθύνη της Περιφέρειας και του Κράτους.
• Προστασία της Τιμής: Διασφάλιση της τιμής του γάλακτος στα επίπεδα προ της νόσου. Τέρμα στα παιχνίδια των μεσαζόντων. Να καλυφθούν με αντίστοιχη ενίσχυση από το κράτος οι ποσότητες που δεν παραλαμβάνουν τα τυροκομεία.
• Θερμική Επεξεργασία: Οργάνωση μονάδων εντός των ζωνών καραντίνας για τη θερμική επεξεργασία του γάλακτος, και στη συνέχεια διάθεση του και εκτός ζωνών με τα κατάλληλα μέτρα προστασίας.
• Επιστημονικός Εμβολιασμός: Εφαρμογή κρατικού σχεδίου εμβολιασμού με επιστημονικά κριτήρια με πλήρη κάλυψη των όποιων παρενεργειών ή επιπτώσεων.
• Μέτρα για το Πάσχα: Αν συνεχιστεί η απαγόρευση διάθεσης σφαγίων, το κράτος να καλύψει το χαμένο εισόδημα με βάση τις μέσες τιμές της υπόλοιπης Ελλάδας.
• Οικονομική Ανακούφιση: Άμεσο «πάγωμα» οφειλών σε Τράπεζες, Εφορία και προμηθευτές ζωοτροφών. Πλήρης κάλυψη των εισφορών ΕΦΚΑ από το κράτος για όσο διαρκεί η καραντίνα.
Ο αφθώδης πυρετός είναι μια σοβαρή απειλή, αλλά η κυβερνητική πολιτική είναι ακόμα πιο επικίνδυνη.
